Nerede yaşadığınızı, ne kadar kazandığınızı veya hangi özelliklerde ev aradığınızı bir kenara bırakın, bunlardan önce satıcıların ne kadar istediklerini öğrenin. İlk tepkiniz belki “ Hayret! Çok pahalıymış” olacaktır ki haklısınız. Fiyatların hızlı artması özellikle İstanbul’da, ev fiyatlarının da artmasına sebep oldu. Bu yüzden ikinci tepkiniz “ Peki nasıl alabilirim?” olacaktır.
Genellikle, tüketiciye uzmanlar tarafından yıllık gelirinin 2 ile 2,5 katı arasında mortgage almaları önerilir. Bu önermeye göre yıllık 60,000 YTL kazanan bir tüketici 120,000 YTL ile 150,000 YTL arasında mortgage kullanmalı. Tabi bu hesaplama çok yüzeysel ve geneldir.
Tüketici Kriterleri
Gelir
Ne zaman mortgage almayı niyetlenirseniz, size tavsiyemiz aşağıdaki soruları kendinize sormanız.
Faturalarınızı ödemek için sadece maaşınıza mı güveniyorsunuz?
İşiniz istikrarlı mı/oturmuş mu?
Eğer şu anki işinizi kaybederseniz en az su anki işinizle aynı maaşı sağlayacak yeni bir iş bulmanız kolay mı?
Harcamalar
Bankalar size kredi vermeden var olan sabit giderlerinizi elbetteki göz önünde bulunduracaktır. Peki ya sizin gelecekteki olası harcamalarınızı düşündünüz mü hiç? Örneğin, küçük bir çocuğunuz varsa gelecekte onun okul masrafları çıkabilir? Arabanızı değiştirmeyi yada yeni bir araba almayı planlıyor musunuz? Aileniz ve sizin için her yıl çıkılan yaz tatilleri vazgeçilmeziniz midir?
Yaşam tarzı
Yeni bir ev aldığınızda hayat tarzınızı değiştirmeyi planlıyor musunuz? Eğer alışveriş merkezlerine çok fazla uğramazsanız, sıkıntılı bütçe ile yaşamaya katlanabilirseniz gelirinizin daha büyük bi kısmını mortgage için ayırabilirsiniz. Fakat şık bir restaurantda yemek yemeden ya da alışveriş yapmadan duramam diyorsanız, mortgage alırken dikkatli olun. Bütçenizi zorlayacak ödemeli mortgage almayınız.
Karakter
Aynı bütçeye sahip olsalar bile insanlar aynı kişiliğe sahip değillerdir. Bazı insanlar önümüzdeki 10 sene 5,000 YTL borçlu olduğunu bilirken gece rahatlıkla uyuyabilirken bazıları ise bu durumu sıkıntı yapıp gelecek hakkında endişe duyarlar. Bazılarımızı önce ev almak için ödenen yıllarca süren kredi borçları sonra araba almak için ödenen borçlar sonra diğerleri şeklinde geçen hayat deliye çevirebilir. Eğer borçlu yaşamak sizi kişilik olarak sıkıntıya sokmuyorsa yapacağınız alışverişten memnun olacaksınız.
Mortgage’ın Ötesinde
Yeni bir ev almak heyecan verici bir maceradır. Fakat müstakbel ev sahipleri, hayallerindeki evi arama heyecanını kaçırmaktadırlar. Çünkü ev almanın finansal yönüne o kadar çok kendilerini kaptırırlar ki, rüyalarını gerçekleştirme heyecanını görmezler. Ev alırken tek yapacağınız harcama mortgage ödemeleri gibi görünse de, ev sahibi olmak ek masrafları da birlikte getirmektedir. Bu masrafların bazılarından mortgage ödemesi bittikten sonra da kurtulamazsınız. Akıllı bir tüketici aşağıdakileri aklında tutmalıdır.
Bakım & Onarım
Sıfır bir ev almış olsanız bile evniz sonsuza kadar yeni kalmayacaktır. Zamanla çatı bakımına, halı ya da parke döşemelerinin onarımına yada duvarların yeniden boyanmasına ihtiyacınız olacaktır.
Sabit Ev Giderleri
Isınma, elektrik, su, çöp vergisi, kablolu tv, telefon ve internet sizin sabit sürekli gelen faturalarınız olacak. Bunları bütçe hesabı yaparken göz önünde bulundurmalısınız ve ona göre mortgage ödemelerinizi belirlemelisiniz.
Mobilyalar ve Dekorasyon
Evi seçip, sözleşmeyi imzalayıp, evinizi aldıktan sonra karşınıza büyük bomboş bir ev çıkacak. Bir şekilde evi doldurmak gerekecek fakat ailenizin eğer tüm parasını bu evi alabilmek için harcadıysanız, şu an mobilya ya da perde alamayacaksınız. Evi seçmeden önce evin ne kadar mobilyaya ihtiyacı olduğuna, yerlerin halı isteyip istemediğine, kaç penceresi olup olmadığına bakmanızda fayda var.
Almadan Önce Bir Kez Düşünün
Bir çok insanın hayatlarında bir kere de olsa karşılaştığı en büyük kişisel harcama ev almakdır. Öyle ki ev alırken büyük borçlar yüzünden hesap kitap işlerinde kaybolunur. Borçla alınan maaş birbirini tutturulduktan sonra da, kişisel durumunuzu göz önüne alınız. Gelecek 30 yılda içindeki hayat şartlarınızı ve şu anki hayat şartlarınızı karşılaştırın. Bütün bu yazılan bilgileri tek bir cümle içince toplarsak eğer;
“Geleceğinizi riske atmadığınıza emin olarak ev satın alma kararı veriniz” diyebiliriz.
Kaynak:
Jim McWhinney/ Investopedia