Tüketiciler Türk Lirası ile kredi alabildikleri gibi yabancı para birimiyle de kredi kullanabilmektedirler. Yabancı para birimiyle kullanılan kredilerde en yaygın ve bilinirleri Euro ve Dolar iken bankalar İsviçre Frangı ve hatta Japon Yeni cinsinden de kredi vermektedirler. Yerli para birimiyle kullanılan kredilerde tüketiciler yüksek reel faiz riski ile karşılaşırken, yabancı para birimiyle kullanılan kredilerde kur riski ile karşı kaşıya kalmaktadırlar. Yerli para birimi ile alınan kredilerde yabancı para birimiyle alınan kredilere oranla daha fazla faiz ödemek ya da yerli para birimli kredilerin faiz oranlarındaki beklenmeyen düşüşler tüketici için bir risk oluştururken, yabancı para birimli kredi kulanan tüketiciler kur riski ile karşılaşır. Bu da kredinin vadesi boyunca döviz kurlarındaki öngörülmeyen değişimlerden kaynaklanmaktadır.
Euro ve Dolar ile konut, taşıt ve ihtiyac kredisi ürünleri hemen hemen tüm bankalar tarafından müşterilere sunulmaktadır. Ancak Japon Yeni ile konut kredisini Anadolubank, Tekstil Bank ve Bankpozitif’te bulmak mümkündür. Anadolubank Japon Yeni ve İsviçre Frangı cinsinden taşıt kredisi de kullandırmaktadır. Aşağıdaki tabloda tüm bu para birimleri ile kredi kullandıran üç bankanın 120 ay vadeli ev kredileri için uyguladıkları faiz oranları gösterilmiştir.
|
|
Konut Kredisi |
|
Bankalar |
YTL |
USD |
EUR |
CHF |
JPY |
|
Anadolubank |
1.28% |
0.75% |
0.75% |
0.54% |
0.39% |
|
Bankpozitif |
1.29% |
0.82% |
0.75% |
0.57% |
0.46% |
|
Tekstil Bank |
1.37% |
0.79%* |
0.69%* |
0.55%* |
0.43%* |
*Tekstilbank dövize endeksli kredilerinin maksimum vadesi 96 aydır.
Bu verilere dayanarak yerli para birimli kredilerin mi yoksa dövize endeksili kredilerinin mi daha avantajlı olacağı sorusunun cevabını arayalım. Ancak bunu yapabilmek için döviz kurunun kredi vadesi boyunca değişmeyeceğini varsaymamız gerekmektedir.
- Döviz Kurlarını şu şekilde alacak olursak,
1USD=1,23YTL 1EUR=1,72YTL 1CHF=1,05YTL 1JPY=0,011YTL
- 120 ay vadeli 100.000YTL (81.000 USD, 58000 EUR, 95000 CHF, 9.000.000 JPY) tutarındaki sabit faizli bir
kredi için,
- YTL’de %1.31, USD’de %0.78, EUR’da %0.73, CHF’de %0.55, JPY’de %0.43 faiz oranlarıyla aşağıdaki tabloyu oluşturabiliriz.
|
Para Birimi |
Alınan Kredi Tutarı |
Vade |
Aylık Faiz oranı |
Aylık Ödeme |
YTL Karşılığı |
Toplam Geri Ödeme |
YTL Karşılığı |
Aradaki Fark |
|
YTL |
100.000 YTL |
10 YIL |
%1.31 |
1.657 YTL |
1.657 YTL |
198.927 YTL |
198.927 YTL |
----- |
|
USD |
81.000 USD |
10 YIL |
%0.78 |
1.041 USD |
1.280 YTL |
125.030 USD |
153.787 YTL |
45.140 YTL |
|
EURO |
58.000 EURO |
10 YIL |
%0.73 |
727 EURO |
1.251 YTL |
87.264 EURO |
150.094 YTL |
48.833 YTL |
|
CHF |
95.000 CHF |
10 YIL |
%0.55 |
1.084 CHF |
1.138 YTL |
130.025 CHF |
136.526 YTL |
62.401 YTL |
|
JPY |
9 Milyon JPY |
10 YIL |
%0.43 |
96.164 JPY |
1.058 YTL |
11.539.725 JPY |
126.937 YTL |
71.990YTL |
• Tüm hesaplamalar Finzoom Kredi Hesap Makinesi ile yapılmıştır.
• Hesaplamalara komisyon ve ücretler dahil edilmemiştir.
Döviz kurlarının vade boyunca sabit kalacağını varsayarak oluşturduğumuz bu tabloda da görüldüğü gibi yabancı para birimiyle alınan kredilerin hem aylık ödeme hem de toplam geri ödeme tutarları yerli para birimiyle (YTL) alnan bir krediye göre daha düşük olmaktadır. Gerçekçi döviz kurları ve faiz oranlarıyla hazırlanmış bu tabloya göre Türk Lirası cinsine dönüştürerek aylık ve toplam ödemeleri kıyasladığımızda en düşük değerlere sahip olan para birimi Japon Yeni olarak görünmektedir. Farklı para birimleriyle aynı vadede ve aynı tutara denk gelecek şekilde kullanılan kredilerde Japon Yeni Türk Lirasıyla alınmış krediye kıyasla toplamda yaklaşık 72 bin, İsviçre Frankı 62 bin, Euro 49 bin ve Dolar 45 bin YTL daha az geri ödeme gerektirmektedir. Ancak gerçek hayatta döviz kurları sabit kalmadığı için en başta da söylediğimiz gibi dövizle kredi kullanan bir tüketici kur riskiyle karşı karşıya kalacaktır. Kullandığı döviz Türk Lirası karşısında ne kadar değerlenirse kullanılan kredi o ölçüde avantajını kaybedecektir. Kurun aşırı yükselmesi ise tüketiciyi zor durumlar da bırakabilecektir. O yüzden kredi kulanırken tüketicilere özellikle tavsiyeler şu şekildedir;
-
Gelirlerinin para birimi ne ise o para birimi ile kredi kullanmalarının daha doğru olacağı,
-
Gelirinin para biriminden farklı bir para birimiyle kredi kullanılacaklarsa uzun vadeli krediler yerine kısa vadeli krediler kullanmaları gerektiği çünkü vade uzadıkça tüketicilerin karşı karşıya kaldıkları kur riski yükselmektedir.
-
Japon Yeni ve İsviçre Frangı’nın diğer döviz cinslerine göre daha dengeli ve istikrarlı olması döviz geliri olmayıp da yinede döviz ile kredi kullanmak isteyenler için iyi bir seçenek olabileceğidir.