ABD’deki son dönem mortgage krizi, bu krizin yıkıcı bir şekilde Avrupa finans kurumlarına sıçraması, küresel ekonomideki likidite sorunu, petrol fiyatlarının yükselmesi, doların istikrarsızlığı, enflasyon oranının beklenenden yüksek çıkması gibi yurt içi ve yurt dışındaki ekonomik sorunlar yatırımcıları hem kaygılandırmış hem de alternatif yatırım kanalları bulmaya itmiştir.
Gerçekten de küresel olumsuzluk ve dalgalanma artan mevduat faiz oranlarıyla birleşince yatırımcıların artık daha az risk taşıyan bu yatırım aracını tercih ettiği görülüyor. Zaten istatikler de bunu doğrulamakta. Örneğin Merkez Bankası (M.B) Ağustos ayı verilerine göre, ülke içinde ikamet edenlerin toplam mevduatları 234 milyar 70 milyon YTL olurken yabancı para mevduatlarının YTL cinsinden tutarı ise 113 milyar 408 milyon YTL'dir. Bu durumda toplam mevduat hacmi ise 347 milyar 478 milyon YTL'ye ulaşmıştır. Bu toplam mevduatın 132 milyar 511 milyon YTL'si kamu, 167 milyar 523 milyon YTL'si özel ve 47 milyar 443 milyon YTL'si de yabancı mevduat bankalarında bulunmaktadır.
Fakat mevduat hacminin genişlemesine neden olan yüksek faiz oranlarının nedeni nedir? Bu faiz oranları daha ne kadar bu seviyelerde kalabilir? Ve belki de en önemlisi paramızı mevduata yatırmak ne kadar karlı bir iştir? Şimdi bu sorulara yanıt arayalım.
MEVDUAT FAİZLERİ NEDEN YÜKSELDİ?
Temel olarak üç nedenden dolayı mevduat faiz oranlarının yükseldiğini söylemek mümkün. Buna göre, yurt içi enflasyon oranının beklentilerin üzerinde çıkması neticesinde M.B kısa vadeli faiz oranlarını yükseltince ve bu duruma yükselen Tahvil-Bono faiz oranları da eklenince bankalar mevduat faiz oranlarını yükseltmeye başladı.
Öte yandan, ABD ekonomisindeki son finansal olumsuzluklar ve küresel kredi/likidite krizi nedeniyle bankaların yurtdışı kaynaklı finansman bulmakta zorlanabilecekleri tahmin edilmektedir. Gerçekten de yurt dışı finansman olanaklarının kısıtlı hale gelmesi ve buna bağlı olarak finansman maliyetlerinin artması bankaları iç piyasaya yöneltmiş ve neticede mevduat faizleri yükselmiştir.
Ayrıca, M.B geçen yıl faiz oranlarını indirmesine rağmen mevduat faizleri düşmemiştir. Zira, bankaların bilançolarındaki mevduat ağırlıklarını artırma niyeti nedeniyle bankalararası rekabet faiz oranlarını yükses seviyede tutmuş, bankalar da bu sayede mevduat hedeflerine ulaşmayı amaçlamışlardır. Dolayısıyla, bankalararası rekabetin şiddeti de faiz oranlarınının belirleyici bir gücü olmaktadır.
YÜKSELİŞ DEVAM EDER Mİ?
Uzmanlara göre mevduat faizlerindeki artış trendi farklı unsurlara bağlı olarak devam edebilir. Bu anlamda, M.B kısa vadeli faiz oranlarını artırmaya devam eder ve neticesinde bono piyasalarındaki artış devam ederse avantajlı konumlarını kaybetmek istemeyen bankalar da mevduat faizlerini yükseltmeye devam edebilir.
Ayrıca, mevcut küresel kriz bu ağırlıkta devam ettiği sürece bankalar açısından yurt dışı kaynaklı kredi bulma konusu zorlaşacağı için bankalar iç piyasadaki mevduatlara yönelmeye devam edebilirler.
Fakat yine uzmanların belirttiğine göre eğer yeni yılla birlikte mevduat faiz oranlarında bir düşüş olsa bile bu sınırlı bir düşüş olur. Zira, bankaların finansman ihtiyaçlarını sağlama noktasında iç piyasalara yönelmesi faizlerin düşmesini zorlaştırabilir. Dolayısıyla uzmanlar yatırımcıların mevduatlarını kısa vadeli yatırmalarının daha avantajlı olacağı kanısındalar.
YATIRIM YAPMAK NE KADAR AVANTAJLI
Son dönemdeki ekonomik belirsizlikler sonucu yatırımcıların daha az riskli yatırım araçlarına yöneleceğini belirtmiştik. Bu koşullarda mevduat ürününün kendine has özellikleri yatırımcıları cezbetmekte oldukça etkili. Bu açıdan riski sevmeyen yatırımcıların mevduata yönelmeleri işten bile değil. Zira mevduat;
• Sabit getirilidir,
• Devlet garantisi altındadır (50.000 YTL’ye kadar),
• Vade sonuna kadar piyasadaki faiz hareketlerinden etkilenmez.
Ayrıca, Türkiye ekonomisindeki son gelişmeler mevduatı karlı bir yatırım aracı haline de dönüştürmüştür. Gerçekten de Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)’nun Ağustos ayı verilerine gore enflasyondan arındırılmış oranlar baz alındığında mevduat yatırımcılarına % 1.58 getiri sağlarken dolar %2.57, euro ise %7.48 kaybettirdi. Aynı rapora gore geride kalan son bir yıla bakıldığında mevduat en fazla getiri sağlayan finansal yatırım aracı olarak karşımıza çıkmaktadır. Gerçekten de, bu son bir yılda reel olarak mevduat faizi %4.12, külçe altın ise %3.16 kazandırmış, borsa endeksi %22.52, dolar %19.84, euro ise %11.78 kaybettirmiştir.
Görüldüğü gibi eğer riski sevmiyor, yatırımlarımızdan sabit bir getiri bekliyorsak ve üstelik son ekonomik gelişmeler mevduatı diğer yatırım araçlarına kıyasla daha karlı hale getirdiyse, paramızı mevduata yatırmak bizler için makul bir davranış olacaktır. Kıyaslama yapmak için banka mevduat ürünlerine ve faiz oranlarına buradan ulaşabilirsiniz.